พระวินัยปิฎก มหาวรรค ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร · เล่ม ๔ · ข้อ ๑๓
⛰️ อริยมรรคมีองค์ ๘
Ariya Aṭṭhaṅgika Magga · มัชฌิมาปฏิปทา
ทางสายกลาง ที่พระพุทธเจ้าทรงค้นพบและทรงแสดงเป็นปฐมเทศนา — หนทางเดียวที่นำไปสู่ความดับทุกข์ จัดกลุ่มได้เป็น ศีล สมาธิ และปัญญา
องค์มรรค ๘ ประการ
เห็นชอบ — เห็นถูกตามความเป็นจริง รู้อริยสัจ 4 รู้กรรมและผลของกรรม
ดำริชอบ — ความคิดที่ปลอดจากกาม ปลอดจากพยาบาท ปลอดจากการเบียดเบียน
เจรจาชอบ — เว้นจากพูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดคำหยาบ และพูดเพ้อเจ้อ
กระทำชอบ — เว้นจากการฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ และประพฤติผิดในกาม
เลี้ยงชีพชอบ — ประกอบอาชีพที่ไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น
พยายามชอบ — เพียรละอกุศล เพียรเจริญกุศล เพียรรักษากุศลที่เกิดแล้ว
ระลึกชอบ — ตั้งสติพิจารณากาย เวทนา จิต ธรรม ตามหลักสติปัฏฐาน 4
ตั้งใจชอบ — จิตตั้งมั่นแน่วแน่ในกุศล จนเข้าถึงฌานทั้ง 4
จัดกลุ่มตามไตรสิกขา
สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ
สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ
สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ
พระพุทธพจน์
"ภิกษุทั้งหลาย มัชฌิมาปฏิปทาที่ตถาคตได้ตรัสรู้แล้วนั่นแล เป็นปฏิปทาก่อให้เกิดจักษุ ก่อให้เกิดญาณ เป็นไปเพื่อความสงบ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อความตรัสรู้ เพื่อนิพพาน คือ อริยมรรคมีองค์ ๘ นี้แล"
— วิ.ม. ๔/๑๓ · ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร