ข้ามไปเนื้อหาหลัก

พระวินัยปิฎก มหาวรรค · เล่ม ๔ · ข้อ ๑๓

☸️ ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร

Dhammacakkappavattana Sutta · ปฐมเทศนา

พระธรรมเทศนาครั้งแรกของพระพุทธเจ้า ทรงแสดงแก่ปัญจวัคคีย์ ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน เมืองพาราณสี หลังตรัสรู้ได้ ๗ สัปดาห์ วันเพ็ญอาสาฬหะ — เป็นวันก่อตั้งพระรัตนตรัยครั้งแรก

📖 มหาจุฬาฯ (วิ.ม. เล่ม ๔) บาลีอักษรไทย Pali Roman สํ.ม. เล่ม ๑๙

๑. มัชฌิมาปฏิปทา — ทางสายกลาง

ทรงแสดงว่าบรรพชิตไม่ควรประกอบตนในส่วนสุด ๒ ฝ่าย คือ กามสุขัลลิกานุโยค (พัวพันในกามสุข) และ อัตตกิลมถานุโยค (ทรมานตนให้ลำบาก) ทางสายกลางคืออริยมรรคมีองค์ ๘ นำไปสู่ความสงบ ความรู้ยิ่ง และนิพพาน

1
สัมมาทิฏฐิ — เห็นชอบ — รู้อริยสัจ 4 ตามความเป็นจริง
2
สัมมาสังกัปปะ — ดำริชอบ — ดำริออกจากกาม ไม่พยาบาท ไม่เบียดเบียน
3
สัมมาวาจา — วาจาชอบ — เว้นมุสาวาท คำส่อเสียด คำหยาบ คำเพ้อเจ้อ
4
สัมมากัมมันตะ — กระทำชอบ — เว้นปาณาติบาต อทินนาทาน กาเมสุมิจฉาจาร
5
สัมมาอาชีวะ — เลี้ยงชีพชอบ — ละมิจฉาชีพ เลี้ยงชีวิตด้วยอาชีพสุจริต
6
สัมมาวายามะ — พยายามชอบ — เพียรป้องกันอกุศล เจริญกุศล 4 ประการ
7
สัมมาสติ — ระลึกชอบ — เจริญสติปัฏฐาน 4
8
สัมมาสมาธิ — ตั้งใจชอบ — เจริญฌาน 4

๒. อริยสัจ ๔ — ความจริงอันประเสริฐ

ทุกข์

ทุกขอริยสัจ

ชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส — โดยย่อ อุปาทานขันธ์ ๕ เป็นทุกข์

สมุทัย

สมุทยอริยสัจ

ตัณหาที่ทำให้เกิดภพใหม่ ประกอบด้วยนันทิราคะ — กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา

นิโรธ

นิโรธอริยสัจ

ความดับตัณหานั้นสิ้นเชิง ปล่อยวาง สละคืน ไม่พัวพัน — นิพพาน

มรรค

มัคคอริยสัจ

อริยมรรคมีองค์ ๘ — ทางปฏิบัติถึงความดับทุกข์

ปัญจวัคคีย์ — ผู้ฟังปฐมเทศนา

๑. พระอัญญาโกณฑัญญะ ได้ดวงตาเห็นธรรมรูปแรก เป็นพระอรหันต์องค์แรก
๒. พระวัปปะ ได้บรรลุโสดาบันวันต่อมา
๓. พระภัททิยะ ได้บรรลุโสดาบันวันต่อมา
๔. พระมหานามะ ได้บรรลุโสดาบันวันต่อมา
๕. พระอัสสชิ ได้บรรลุโสดาบันวันต่อมา — ต่อมาทรงแสดงคาถา เย ธมฺมา แก่พระสารีบุตร

สูตรที่เกี่ยวข้อง

อนัตตลักขณสูตร วิ.ม. เล่ม ๔ · สูตรที่ ๒ ของปัญจวัคคีย์ — ขันธ์ ๕ ไม่ใช่ตน กาลามสูตร อังคุตตรนิกาย เล่ม ๒๐ · ๑๐ หลักพิจารณาก่อนเชื่อ มงคลสูตร ขุททกนิกาย เล่ม ๒๕ · อุดมมงคล ๓๘ ประการ เมตตาสูตร ขุททกนิกาย เล่ม ๒๕ · บทแผ่เมตตา ๑๐ คาถา
🔍 อริยสัจ ๔ 🔍 มัชฌิมาปฏิปทา 🔍 อริยมรรคมีองค์ ๘ 🔍 ปัญจวัคคีย์
← พระวินัยปิฎก อนัตตลักขณสูตร → เล่ม ๔
0 / 0
1x