ขุ.ขุ. / ขุ.สุ. เล่ม ๒๕
มงคลสูตร
มงฺคลสุตฺต — มงคล ๓๘ ประการ
พระสูตรว่าด้วยมงคลอันสูงสุด ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่เทวดา ณ เชตวนาราม บาลีอักษรไทย พร้อมคำแปลภาษาไทย
ที่มา: มงคลสูตร ปรากฏในขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ และขุททกนิกาย สุตตนิบาต อุรควรรค เป็นพระสูตรที่นิยมสวดในพิธีมงคลต่างๆ ของชาวพุทธ พระพุทธเจ้าทรงแสดงมงคล ๓๘ ประการเป็นคำตอบแก่เทวดาที่ทูลถามถึง "มงคลอันสูงสุด"
บาลี
พหู เทวา มนุสฺสา จ มงฺคลานิ อจินฺตยุํ อากงฺขมานา โสตฺถานํ พฺรูหิ มงฺคลมุตฺตมํ ฯ
แปลไทย
เทวดาและมนุษย์จำนวนมากคิดหามงคลทั้งหลาย หวังความสวัสดี ขอพระองค์ตรัสมงคลอันสูงสุดเถิด
บาลี
อเสวนา จ พาลานํ ปณฺฑิตานญฺจ เสวนา ปูชา จ ปูชนียานํ เอตํ มงฺคลมุตฺตมํ ฯ
แปลไทย
การไม่คบคนพาล ๑ การคบบัณฑิต ๑ การบูชาคนที่ควรบูชา ๑ — นี้เป็นมงคลอันสูงสุด
บาลี
ปฏิรูปเทสวาโส จ สุกตํ ปุพฺเพ จ กมฺมตา อตฺตสมฺมาปณิธิ จ เอตํ มงฺคลมุตฺตมํ ฯ
แปลไทย
การอยู่ในถิ่นที่เหมาะสม ๑ ความเป็นผู้มีบุญทำไว้แต่ก่อน ๑ การตั้งตนไว้ชอบ ๑ — นี้เป็นมงคลอันสูงสุด
บาลี
พาหุสจฺจํ จ สิปฺปํ จ วินโย จ สุสิกฺขิโต สุภาสิตา จ ยา วาจา เอตํ มงฺคลมุตฺตมํ ฯ
แปลไทย
ความเป็นพหูสูต ๑ มีศิลปะ ๑ มีวินัยที่ดี ๑ มีวาจาสุภาษิต ๑ — นี้เป็นมงคลอันสูงสุด
บาลี
มาตาปิตุอุปฏฺฐานํ ปุตฺตทาราสฺส สงฺคโห อนากุลา จ กมฺมนฺตา เอตํ มงฺคลมุตฺตมํ ฯ
แปลไทย
การบำรุงมารดาบิดา ๑ การสงเคราะห์บุตรและภรรยา ๑ การงานที่ไม่อากูล ๑ — นี้เป็นมงคลอันสูงสุด
บาลี
ทานํ จ ธมฺมจริยา จ ญาตกานญฺจ สงฺคโห อนวชฺชานิ กมฺมานิ เอตํ มงฺคลมุตฺตมํ ฯ
แปลไทย
การให้ทาน ๑ การประพฤติธรรม ๑ การสงเคราะห์ญาติ ๑ กรรมที่ไม่มีโทษ ๑ — นี้เป็นมงคลอันสูงสุด
บาลี
อารตี วิรตี ปาปา มชฺชปานา จ สญฺญโม อปฺปมาโท จ ธมฺเมสุ เอตํ มงฺคลมุตฺตมํ ฯ
แปลไทย
การงดเว้น เว้นขาดจากบาป ๑ การสำรวมจากน้ำเมา ๑ ความไม่ประมาทในธรรม ๑ — นี้เป็นมงคลอันสูงสุด
บาลี
คารโว จ นิวาโต จ สนฺตุฏฺฐี จ กตญฺญุตา กาเลน ธมฺมสฺสวนํ เอตํ มงฺคลมุตฺตมํ ฯ
แปลไทย
ความเคารพ ๑ ความอ่อนน้อมถ่อมตน ๑ ความสันโดษ ๑ ความกตัญญู ๑ การฟังธรรมตามกาล ๑ — นี้เป็นมงคลอันสูงสุด
บาลี
ขนฺตี จ โสวจสฺสตา สมณานํ จ ทสฺสนํ กาเลน ธมฺมสากจฺฉา เอตํ มงฺคลมุตฺตมํ ฯ
แปลไทย
ความอดทน ๑ ความเป็นผู้ว่าง่าย ๑ การได้เห็นสมณะ ๑ การสนทนาธรรมตามกาล ๑ — นี้เป็นมงคลอันสูงสุด
บาลี
ตโป จ พฺรหฺมจริยํ จ อริยสจฺจานทสฺสนํ นิพฺพานสจฺฉิกิริยา จ เอตํ มงฺคลมุตฺตมํ ฯ
แปลไทย
ความเพียรพยายาม ๑ การประพฤติพรหมจรรย์ ๑ การเห็นอริยสัจ ๑ การทำนิพพานให้แจ้ง ๑ — นี้เป็นมงคลอันสูงสุด
บาลี
ผุฏฺฐสฺส โลกธมฺเมหิ จิตฺตํ ยสฺส น กมฺปติ อโสกํ วิรชํ เขมํ เอตํ มงฺคลมุตฺตมํ ฯ
แปลไทย
จิตที่ถูกโลกธรรมกระทบแล้วไม่หวั่นไหว ๑ ไม่เศร้าโศก ๑ ปราศจากธุลี ๑ เป็นแดนเกษม ๑ — นี้เป็นมงคลอันสูงสุด
บาลี
เอตาทิสานิ กตฺวาน สพฺพตฺถมปราชิตา สพฺพตฺถ โสตฺถึ คจฺฉนฺติ ตํ เตสํ มงฺคลมุตฺตนฺติ ฯ
แปลไทย
เมื่อทำมงคลเหล่านี้แล้ว ย่อมไม่พ่ายแพ้ในทุกสถาน ย่อมถึงความสวัสดีในทุกที่ — นั้นเป็นมงคลอันสูงสุดของสัตว์เหล่านั้น
มงคล ๓๘ ประการ (สรุป)
- 1.ไม่คบคนพาล
- 2.คบบัณฑิต
- 3.บูชาผู้ควรบูชา
- 4.อยู่ในถิ่นที่เหมาะ
- 5.ทำบุญไว้แต่ก่อน
- 6.ตั้งตนไว้ชอบ
- 7.เป็นพหูสูต
- 8.มีศิลปะ
- 9.มีวินัยที่ดี
- 10.วาจาสุภาษิต
- 11.บำรุงมารดาบิดา
- 12.สงเคราะห์บุตรภรรยา
- 13.การงานไม่อากูล
- 14.ให้ทาน
- 15.ประพฤติธรรม
- 16.สงเคราะห์ญาติ
- 17.กรรมไม่มีโทษ
- 18.งดเว้นจากบาป
- 19.เว้นจากสุรา
- 20.ไม่ประมาทในธรรม
- 21.เคารพ
- 22.อ่อนน้อมถ่อมตน
- 23.สันโดษ
- 24.กตัญญู
- 25.ฟังธรรมตามกาล
- 26.ความอดทน
- 27.เป็นผู้ว่าง่าย
- 28.เห็นสมณะ
- 29.สนทนาธรรมตามกาล
- 30.ตบะ
- 31.พรหมจรรย์
- 32.เห็นอริยสัจ
- 33.ทำนิพพานให้แจ้ง
- 34.จิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม
- 35.ไม่เศร้าโศก
- 36.ปราศจากธุลี
- 37.เป็นแดนเกษม